Hãng Reuters ngày 27.7 cho biết các tàu cá tại đảo Hải Nam (Trung Quốc) đang được chính phủ gắn thiết bị định vị vệ tinh Bắc Đẩu để khi bị lực lượng thực thi pháp luật Việt Nam hoặc Philippines bắt giữ vì vi phạm vùng biển chủ quyền trên biển Đông, thì kịp báo động cho các tàu hải giám Trung Quốc đến can thiệp.
Tàu cá vỏ sắt 11202 vào cảng cá Đông Phương ngày 18.6.2014. Đây là con tàu đã đâm chìm tàu cá ĐNa 90152 của ngư dân Đà Nẵng ngày 26.5.2014 - Ảnh: ReutersNhà nước trợ giá, khuyến khích đánh bắt ở vùng biển tranh chấp
Một thuyền trưởng tàu cá cũ kỹ trên đảo Hải Nam đã khoe với phóng viên Reuters thiết bị định vị vệ tinh Bắc Đẩu mới gắn trên tàu của ông ta. Chi phí thiết bị này chủ tàu phải trả chưa tới 10%, còn lại là chính phủ hỗ trợ.
Dự kiến đến cuối năm 2014, hệ thống định vị vệ tinh Bắc Đẩu sẽ được gắn trên 50.000 tàu cá của Trung Quốc. Đây là động thái mới hỗ trợ cho ngư dân Trung Quốc hoạt động trên các vùng biển tranh chấp ở Đông Nam Á.
Các chủ tàu cá ở cảng cá Tanmen, Hải Nam còn cho Reuters biết chính quyền khuyến khích họ đến đánh bắt ở những vùng biển tranh chấp, và còn được trợ giá nhiên liệu.
Điều này đã đẩy các tàu cá Trung Quốc đến các điểm xung đột trên Biển Đông. Gần đây, khi Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan dầu khí Hải Dương-981 trên vùng biển thuộc chủ quyền của Việt Nam, các tàu cá Trung Quốc đã ra theo và đã đâm chìm một tàu cá của Việt Nam.
Nhiều giải thích chủ yếu cho hành vi của Trung Quốc trên Biển Đông tập trung vào việc cố gắng làm chủ tuyến hàng hải quan trọng này mà ít đề cập đến nguồn lợi thuỷ sản, theo Reuters. Một báo cáo năm 2014 của Tổ chức Lương nông Liên Hiệp Quốc (FAO) cho biết năm 2010, trung bình mỗi người Trung Quốc tiêu thụ 35,1 kg hải sản, cao gấp đôi mức trung bình của thế giới là 18,9 kg.
"Hải sản là rất quan trọng trong lối sống của Trung Quốc. Tôi nghĩ rằng đây là điều hầu hết mọi người đã không tính đến trong phương trình khi họ nhìn vào các cuộc xung đột và tranh chấp. Thật là rõ ràng khi các đội tàu đánh cá của Trung Quốc đang được khuyến khích để đánh bắt trong các vùng biển tranh chấp. Tôi nghĩ rằng điều này bây giờ trở thành một chính sách cụ thể và chính phủ đang khuyến khích các đội tàu đánh cá của mình làm điều này vì lý do địa chính trị cũng như lý do kinh tế và thương mại", giáo sư Alan Dupont về an ninh quốc tế tại Đại học New South Wales (Úc) nhận xét.
Hệ thống định vị vệ tinh Bắc Đẩu của Trung Quốc với 16 vệ tinh triển khai trên quỹ đạo châu Á - Thái Bình Dương từ cuối năm 2012 đang cạnh tranh với hệ thống định vị vệ tinh GPS của Mỹ và GLONASS của Nga. Quân đội Trung Quốc là người dùng chủ yếu của Bắc Đẩu, và nay được mở rộng cho các tàu cá.
Tuy vậy Reuters cho biết không rõ là các tàu cá Trung Quốc có thường xuyên dùng Bắc Đẩu hay không, vì các chủ tàu nói họ chưa từng gửi tín hiệu cứu nạn qua Bắc Đẩu.
Nhưng theo báo chí Trung Quốc, khi gặp sự cố trên biển hoặc bị tàu thực thi pháp luật các nước truy đuổi, chủ tàu cá Trung Quốc chỉ cần nhấn một nút khẩn cấp là tín hiệu được gửi lên hệ thống Bắc Đẩu rồi truyền xuống cho giới chức hữu trách để định vị nơi tàu cá Trung Quốc cầu cứu.
Tàu cá Trung Quốc đậu san sát ở cảng cá thành phố Đông Phương, phía tây đảo Hải Nam ngày 18.6.2014. Các tàu cá Trung Quốc được khuyến khích đánh bắt ở các vùng biển tranh chấp và còn được chính phủ tài trợ gắn thiết bị định vị vệ tinh Bắc Đẩu - Ảnh: Reuters
Một ngư dân Trung Quốc bịt mặt chuẩn bị khâu vá lưới ở cảng Đông Phương ngày 18.6.2014. Các ngư dân này dè dặt khi trả lời phỏng vấn của Reuters và thậm chí một số người đã áp giải phóng viên giao nộp cho cảnh sát - Ảnh: ReutersKhi giới chức Philippines truy đuổi và bắt 1 tàu cá Trung Quốc hồi tháng 5.2014 ở gần Trường Sa, họ nhanh chóng tắt hệ thống Bắc Đẩu trên tàu Trung Quốc, theo hãng tin Tân Hoa Xã. 9 ngư dân Trung Quốc trên tàu này đang đối mặt án tù ở Philippines vì đánh bắt rùa biển quý hiếm trái phép trên vùng biển của Philippines.
Tuy vậy khi trả lời phỏng vấn của Reuters, ông Zhang Jie, phó giám đốc cơ quan An toàn hàng hải Hải Nam nói ông không có thông tin chính xác về việc sử dụng Bắc Đẩu, nhưng nói ngư dân Trung Quốc được khuyến khích đánh bắt ở các vùng biển thuộc về Trung Quốc. Ông ta cũng nói ông không tin rằng chính phủ muốn dùng ngư dân để gây xung đột với các nước khác.
Các cơ quan ngư nghiệp ở Hải Nam và cả Văn phòng Định vị vệ tinh Trung Quốc cũng như Cơ quan quản lý đại dương (Bộ Ngoại giao) đều từ chối trả lời Reuters.
Trung Quốc lâu nay đòi sở hữu đến 90% diện tích Biển Đông khiến nhiều nước phản đối. Nước này cũng từng đưa tàu sân bay xuống Biển Đông cuối năm 2013 để tập luyện.
Một thuyền trưởng kể với Reuters rằng ông ta được khuyến khích đến tận Trường Sa để đánh bắt, và mỗi ngày được hưởng 2.000 - 3.000 nhân dân tệ (320 - 480 USD) cho tàu loại 500 mã lực.
"Chính phủ bảo chúng tôi nơi nên đi và trả trợ cấp nhiên liệu dựa trên dung tích động cơ”, ông này nói. Ông ta còn nói thêm là nhà nước hỗ trợ đánh cá trên Biển Đông là để bảo vệ chủ quyền của Trung Quốc.
"Cạnh tranh nguồn lợi hải sản là nguyên nhân chính của căng thẳng giữa Trung Quốc và các nước trong khu vực”, nhà nghiên cứu Zhang Hongzhou tại trường Nghiên cứu quốc tế S. Rajaratnam (Đại học công nghệ Nanyang, Singaore) nói.
Ngăn cản phóng viên tìm hiểu tàu đâm chìm tàu cá Việt Nam
Có một hãng tàu cá lớn của Trung Quốc được hưởng trợ cấp của chính phủ là công ty phát triển hải sản Shandong Homey (Thượng Hải). Công ty này tháng 2 vừa qua công bố hạ thuỷ 8 tàu cá mới, dài 55 m tại thành phố Đông Phương, tỉnh Hải Nam.
Website của công ty nói họ đáp lại lời kêu gọi của chính phủ phát triển Biển Đông và bảo vệ chủ quyền quốc gia.
Và 6 tuần sau, mỗi tàu cá của hãng được tài trợ 322.000 USD (2 triệu tệ).Hai tàu này thuộc 8 tàu cá mới hạ thuỷ nói trên của Shandong Homey.Vào cuối tháng 5.2014, Việt Nam tố cáo tàu cá Trung Quốc đâm chìm tàu cá ĐNa 90152 của ngư dân Đà Nẵng, và con tàu hung hăng đó là tàu số hiệu 11209 của hãng tàu Shandong Homey. Tuy nhiên ngư dân tàu cá Đà Nẵng bị đâm chìm nói đó là tàu 11202.
Phóng viên Reuters mới đây đã đến cảng cá Đông Phương và thấy 2 tàu này đang neo tại đây. Công ty thì từ chối trả lời phóng vấn qua điện thoại lẫn email. Một thuỷ thủ nói đoàn tàu này mới về cảng hồi đầu tháng 6.
Nhiều nhân viên Shandong Homey bao vây phóng viên Reuters, hỏi lý do vì sao lại tìm hiểu về những chiếc tàu này. Sau đó họ dẫn phóng viên đến cảnh sát và giam giữ một thời gian ngắn
Đăng nhận xét